رفتن به بالا

سایت خبری فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی

تعداد اخبار امروز : 2 خبر


  • سه شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۹
  • الثلاثاء ۱۸ رجب ۱۴۴۲
  • 2021 Tuesday 2 March

اوقات شرعی

واحدهای پتروشیمی از بزرگترین صنایعی هستند که نقش اساسی آنها در اقتصاد کشور غیر قابل انکار است و در عین حال تأثیرات بسزایی بر زیست ‌بوم و وضعیت محیطی اطراف خود دارند، تأثیراتی که در صورت عدم مهار و پیش‌بینی پیشگیری های مناسب، به طور غالب تخریبی و بسیار خطرناک هستند.

در سالهای گذشته کارخانه سیمان نمین که البته باید گفت اردبیل چرا که نمین سهمی از این کارخانه نداشته و نخواهد داشت باعث آلودگی زیادی از جمله ریزگردهایی بود که بخاطر عدم آمایش آلودگی از طرف کارخانه بر ریه های ساکنین منطقه مینشست ولی در یکی دوسال گذشته با پیگیری اداره محیط زیست و اداره استاندارد این موضوع تا حدودی رفع شده است ولی باز هم با توجه به آمایش ۲۴ ساعته اداره محیط زیست کماکان غلظت خروجی آلاینده های کارخانه سیمان بخاطر نخریدن کیسه های فیلتر بخاطر شرایط تحریم که بهانه ای بیش نیست دوباره بر سر ساکنین منطقه میبارد.

هرچند مسوولان محیط زیست استان از نصب فیلترهای تصفیه و پالایش آنلاین کارخانه سیمان نمین خبر می‌دهند اما اهالی منطقه اطراف و فعالان زیست محیطی از آلودگی‌های این واحد صنعتی در اشهرستان و روستاها گله‌مندند.

احداث کارخانه سیمان از نظر اقتصادی و اینکه ایجاد اشتغال در منطقه می‌شود، خوب است، اما از سویی دیگر برای اهالی ساکن کارخانه ، جنگل‌ها، مراتع و حتی حیواناتی که در جنگل زندگی می‌کنند، مضر است. غبار و دود ناشی از فعالیت کارخانه سیمان می‌تواند به مراتع و جنگل‌های منطقه آسیب وارد کند.رسوب گردوغبار به صورت فیزیکی برروی گیاهان به صورت مستقیم یا غیر مستقیم اثر گذاشته وباعث تخریب منابع گیاهی می شود افزایش غلظت غبار در هوا باعث کاهش شدید قابلیت فتوسنتز در برگ‌ها، بسته شدن روزنه های برگ‌ها و به طور عمده کاهش رشد و باروری گیاهان می‌شود.

انتظار می رود حداقل دو هکتار را به فضای سبز دارای کاربرد تصفیه‌ای به منظور کاهش آلاینده‌های ذره‌ای اختصاص دهند.

هم اکنون به نظر می‌رسد در فضای سبز کارخانه تنها جنبه زیباشناختی آن درنظر گرفته شده و فاقد کاربرد تصفیه‌ای است

با شعاری شدن و نه عملیاتی بودن قضیه منطقه ویژه اقتصادی نمین در ۸ سال دولت امید و دولت ماقبل که بی سرانجام بوده و ادامه خواهد داشت عرصه ای گشاده شد برای شرکت آرتا سبز (کارخانجات فتحی بیطرف ) که در نزدیکترین نقطه به شهر و جنگل برای شعار اقتصاد مقاومتی و امسال نیز جهش تولید بتواند کارخانجاتی را به لطف استاندار محترم و سایر مسئولان ارشد استانی احداث کند که مستقیما باعث آلودگی محیط انسانی و زیستی شهروندان نمین میشود.

صنعت پتروشیمی از جمله صنایعی است که مصرف آب در آن در قیاس با سایر صنایع بالاتر است. این در حالی است که کشور عزیزمان ایران نیز با مشکلات عدیده ­ای در تامین آب مورد نیاز در صنایع مختلف و حتی آب آشامیدنی، رو به رو می­ باشد. در حال حاضر بحران کمبود آب در کشور بسیار جدی­ تر از گذشته می ­باشد به طوری که برای احداث واحدهای پتروشیمی، در کنار ملزوماتی همچون تامین خوراک، دانش فنی و منابع مالی، تامین آب مورد نیاز نیز یکی از مولفه­ های اصلی و حتی به عنوان یک پیش شرط برای احداث واحدهای جدید شناخته می­ گردد.

پروژه پتروشیمی یک صنعت آب بر میباشد که باید نیاز به آب آن تامین شود چنانچه نزدیک به ۳ دهه از احداث پتروشیمی اردبیل میگذرد و مشکل اصلی آن نبود آب به میزان استفاده است ، حال چگونه کارخانه پتروشیمی متانول آرتا توانسته است با این حجم از کم آبی شهر نمین و عنبران ۱۵ میلی لیتر از آب شرب شهروندان را به خود اختصاص دهد.

این در شرایطی است که شهرستان نمین خود در مشکل بی آبی و کم آبی شدیدی قرار گرفته و سهم وسیعی از دشت ویلکیج شمالی از جمله روستاهای گللو ، قره چناق ، مرنی و سایر روستاهایی دشت ویلکیج را در سال آینده با این مکش وسیع از سفره های زیر زمینی و انتقال آن به نمین دچار خشکسالی و ایجاد زمین بایر و ترک خورده و آب آشامیدنی تماما آهکی که هم اکنون نیز مشاهده میشود خواهد کرد.

این صنعت به قول آقای استاندار و فرماندار ۲۰ میلیون یورو صادرات خواهد داشت ولی برای شهرستان نمین تا کنون هیچ سودی از قبل کارخانه قبلی نداشته است و پیش بینی میشود در پتروشیمی نیز نمین سهمی از توسعه کاری و صنعتی نخواهد داشت بجز اینکه ۱۵ مگاوات در این اوضاع مصرف برق به آن تعلق خواهد گرفت و بیش از ۱۵ میلی لیتر آب مصرفی مردم منطقه در این بی آبی و کم آبی نمین.

طبق شرایط ایجاد شهرک صنعتی و یا کارخانجات هلدینگ در کنار شهرهای پرجمعیت عملا این شرکت ها و شرکت هایی که رئیس اداره صمت اردبیل نوید آن را داده است همگی با ۵۰۰ متر الی ۱ کیلومتر در فواصل کوتاه در نزدیکی مسیر زندگی مردم ایجاد شده اند و این در شرایط زیست محیطی و سلامت آنان تاثیرگزار خواد بود.

تصمیمات نسنجیده ای که به یمن ایجاد شغل و شتاب در جهش تولید باعث شده است که جان همشهریان نمین و روستاهای نزدیک در هیچکدام از این معادلات سیاسی استان دیده نشوند و مهم فقط احداث و ایجاد راندمان کاری و نشان دادن به بالادستی خود میباشد.

یادآور میشود واحدهای صنعتی و تولیدی با توجه به فرآیند تولید به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شوند:
۱ـ غذایی ۲ـ نساجی ۳ـ چرم ۴ـ سلولزی ۵ ـ فلزی ۶ ـ کانی غیرفلزی ۷ـ شیمیایی ۸ ـ دارویی ۹ـ برق و الکترونیک ۱۰ـ کشاورزی ۱۱ـ ماشین‌سازی ۱۲ـ نوین (نانو و بیوتکنولوژی) ۱۳ـ نفت و گاز و پتروشیمی ۱۴ـ بازیافت

رده ۷ـ محل پیشنهادی جهت استقرار واحدهای این رده در خارج از محدوده شهر و روستا با توجه به فرآیند تولید، توپوگرافی منطقه، شرایط اقلیمی، ظرفیت قابل تحمل محیط زیست، جهت بادهای غالب، جهات توسعه شهری و سایر ملاحظات زیست محیطی، به صورت موردی توسط اداره کل حفاظت محیط زیست استان به شرح جدول پیوست شماره (۱) و بر اساس دستورالعملی که توسط سازمان حفاظت محیط زیست صادر می‌گردد مورد بررسی کارشناسی و اعلام نظر قرار می‌گیرد.

سوال اینجاست آیا آمایش سرزمینی در این مورد کارخانه ها که پسماند و فاضلاب آن به شدت مخرب منابع طبیعی و محیط زیست و جنگل ها میباشد انجام گرفته و آیا استقرار کارخانه نسبت به شرایط اقلیمی و گستره بادهای شمالی و جنوبی شهرستان  در شعاع ۲۵ کیلومتری لحاظ شده است؟

در تبصره۳ـ  این مکاده عنوان شده است که استقرار صنایع در اراضی مستعد کشاورزی منطبق با قوانین و مقررات، مستلزم کسب موافقت وزارت جهاد کشاورزی می‌باشد آیا زمین های مرغوب کشاورزی منطقه خواستگاه آلایندگی بخارهای متانول و و پساب رزین به زمین های مجاور این کارخانجات مورد تحقیق جهاد کشاورزی قرار گرفته است؟

در تبصره۴ـ  این ماده دوباره عنوان شده است احداث و استقرار واحدهای این رده صرفاً در شهرکهای صنعتی تخصصی مجاز است.آیا زمین های زراعی اقلیم شهرستان نمین با نزدیکی ۵۰۰ متر به شهر میتوانند از آلایندگی این کارخانجات در امان باشند.

ماده۴‌ـ  بند ۷ اشاره دارد ، در چهارچوب ضوابط شهرکهای صنعتی، احداث هر نوع واحد تولیدی و صنعتی به استثنای صنایع رده (۷) در داخل شهرکها و نواحی صنعتی مشروط به اینکه شهرک دارای طرحهای منطقه‌بندی استقرار واحدهای صنعتی و خدماتی، فضای سبز و سیستم مرکزی تصفیه فاضلاب باشد، بلامانع است. متقاضیان احداث شهرکهای صنعتی همزمان با اخذ مجوز احداث موظف به طراحی سیستم تصفیه فاضلاب مرکزی بوده و باید پس از واگذاری پنجاه درصد (۵۰%) واحدها و به بهره‌برداری رسیدن سی درصد (۳۰%) آنها و وجود حداقل (۱۰۰) متر مکعب فاضلاب در روز، نسبت به احداث سیستم تصفیه فاضلاب مرکزی اقدام نمایند

آیا این اقدامات انجام گرفته و خواهد شد؟

ماده۵ ـ تا زمـان بهره‌برداری سـیستم مرکزی تصـفیه فاضلاب هر واحـد باید نسبت به راه‌اندازی سیستم پیش تصفیه فاضلاب و دفع فاضلاب خود اقدام نماید. منطقه‌بندی شهرکهای صنعتی باید با توجه به نوع آلودگی‌ها براساس جدول استقرار منطقه‌ها به شرح جدول پیوست شماره (۳) که به مهر « پیوست تصویب‌نامه هیئت‌وزیران» تأیید شده است، صورت گیرد.

ماده۶ ـ استقرار واحدهای آب بر و فاضلاب‌زا (به استثنای واحدهای صنعتی مستقر در شهرکها و نواحی صنعتی) در داخل دشت‌ها و آبخوانهای ممنوعه و بحرانی کشور که توسط وزارت نیرو اعلام می‌شود، منوط به اخذ مجوز وزارت نیرو و موافقت سازمان حفاظت محیط زیست می‌باشد.

مواد ۵ و ۶ این بند هنوز بعد از چندین دهه امسال در خود شهر نمین اعتبار اختصاص یافته است ولی امیدی وجود ندارد که این امکان برای یک شهرک خود ساخته در مزارع کشاورزی و نزدیک به شهر ایجاد گردد.

استاندار و فرماندار شهر نمین در طی مصاحبه هایی گفته اند که  با بهره‌برداری از این واحد تولیدی بیش از ۵۰۰ نفر مشغول کار خواهند شد.سوال اینجاست همین حالا در واحد تولیدی پارکت آرتا چند نفر از شهرستان نمین مشغول به کار میباشند؟

صرف ۱۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار از سوی سرمایه گذار به این واحد صنعتی اشاره شده است سوال اینجاست چقدر از طرف اداره صمت استان و سایر اعتبارات استانی و ملی به این پروژه تزریق شده است که شهرستان نمین سهم زیر ۱۰ درصدی از اشتغال آن ندارد

وجود نگاه بالا به پایین می‌تواند آفت اصلی در حفظ محیط زیست به شمار می رود.بررسی اجمالی جوامع محلی نشان میدهد بسیاری از تخریب‌های زیست محیطی محلی حاصل تعارض بین مسئولان و مردم ساکن در آنجا بوده است.

بر اساس مطالعات انجام شده، اقامت در مناطق مسکونی مجاور با صنایع پتروشیمی منجر به افزایش ریسک ابتلا به سرطان کبد، ریه، مغز و خون خواهد شد، هم چنین این آلودگی ها باعث ایجاد مشکلات باروری، عقیم شدن، سقط و تولد نوزادان دارای نقص ژنتیکی می شود.

 

بر اساس مطالعات و مستندات علمی ارایه شده در سال­ های اخیر، صنایع مرتبط با پتروشیمی انواع مختلفی از آلاینده ­ها را تولید می­ کنند که به صورت گاز، ذرات، لجن و پساب مایع در محیط زیست منتشر می کنند، این آلاینده ­ها شامل هیدروکربن­های آروماتیک چند حلقه ­ای (PAHs)، فلزات سنگین، بنزن و مشتقات آن، سولفور دی اکساید، نیتروژن دی­اکساید، هیدروژن سولفید، کربن منو اکساید و سایر مواد شیمیایی هستند که بیشتر آنها حتی در غلظت­های پایین نیز سمی بوده و قادرند اثرات سوء جبران ناپذیری بر اکوسیستم، محیط زیست و سلامت انسان داشته باشند.

واحدهای پتروشیمی از بزرگترین صنایعی هستند که نقش اساسی آنها در اقتصاد کشور غیر قابل انکار است و در عین حال تأثیرات بسزایی بر زیست ‌بوم و وضعیت محیطی اطراف خود دارند، تأثیراتی که در صورت عدم مهار و پیش‌بینی پیشگیری های مناسب، به طور غالب تخریبی و بسیار خطرناک هستند.

یادداشت : ناصربرزگر

اخبار مرتبط